Wat betekent dissociëren? Wat houdt het in?

Leestijd: 2 minuten

23:00 – Tijdens het vijf jaar durende seksueel misbruik in mijn tienertijd heb ik geleerd extreem te dissociëren. En wat ik de afgelopen 25 jaar heb geleerd, is dat het ongedaan maken van die interne beweging vanuit het lichaam het hoofd in, heel erg lastig is. In dit bericht ga ik onderzoeken wat dissociëren nou eigenlijk is. Laat ik beginnen met de psychologische definitie uit een Nederlands woordenboek:

Dissociëren is je aandacht voor je omgeving verliezen of je daarvoor psychisch afsluiten – bron: woorden.org

Wat hier feitelijk staat is dat ik niet meer aanwezig ben in de ruimte of omgeving waar ik mij begeef. Oftewel, ik ben niet aanwezig in mijn zelfgecreëerde werkelijkheid, maar ik zit in mijn hoofd vast in bewuste of onbewuste gedachtecirkels. Dit fenomeen ervaren mensen natuurlijk dagelijks de hele dag door en dissociëren is dan ook niet zo bijzonder.

Op basis van mijn eigen ervaring kan ik zeggen dat dissociëren een spectrum heeft. Er zijn mensen die kort dissociëren en vervolgens weer hiernu aanwezig – in hun eigen werkelijkheid – zijn. Er zijn ook mensen die structureel dissociëren en in die dissociatie nog verder dissociëren. Telkens een oude zelfgecreëerde werkelijkheid niet onder ogen willen zien én verlaten, en een nieuwe werkelijkheid creëren voor zichzelf. Een proces van verdringing en ontkenning van werkelijkheden. Ik vermoed dat dit het vaakst voorkomt bij slachtoffers van ernstig traumatische ervaringen zoals (langdurig) seksueel misbruik, emotioneel misbruik, fysiek geweld en oorlogstrauma’s.

Door steeds verder te dissociëren verlies je steeds meer het contact met het Zelf en versterk je de identificatie met het ego in jezelf. De kracht van het Zelf wordt kleiner en de kracht van het ego wordt groter (= zelfbedachte theorie).

In de kern is geloven dat ik een persoon met een verleden en een toekomst ben al dissociatie. Simpelweg omdat ik de ultieme realiteit verdring en ontken. Ik geloof letterlijk dat ik ergens (anders) ben. Geloven = dissociëren. ~ lzv