13:30 – Alle ideeën, concepten, overtuigingen die ik geloof zijn feitelijk oordelen. Door erin te geloven creëer ik de ervaring van afscheiding met egocentrisch ‘ik’. Door dingen te benoemen en labels te plakken op de dingen waar ik gewaar van ben, geef ik betekenis aan die dingen en het egocentrische ik. Vaak heb ik ook nog een oordeel over mijn waarneming op basis van herinneringen en ervaringen in het verleden. Hierdoor hebben waarneming extra positieve of negatieve emotionele lading (betekenis).
Kan ik stoppen met oordelen om de innerlijke vrede en rust te bewaken? Nee, dat is onmogelijk omdat stoppen met oordelen ook een oordeel is. En daarmee identificeer ik mij met hetzelfde mechanisme dat de innerlijke rust en vrede verstoort: het ego.
Door bewust te worden en bewust te zijn dat ik aan het oordelen ben, zorg ik ervoor dat ik de gewoonte van automatisch oordelen doorbreek.
Les 6
Gedachten in de vorm van oordelen komen en gaan. Shit FM is een radiostation wat mij constant van oordelen (aanvalsgedachten) voorziet.
Wat doen die gedachten/oordelen? Eigenlijk vallen ze ‘mij’ aan zodra ik die gedachten geloof en er betekenis aangeef. En verstoren ze de innerlijke rust en vrede in mijzelf.
Opdracht: welke aanvalsgedachten heb jij? Gaan ze over jou? Vind je anderen stom en maak je jezelf daarmee groter? Of maak je jezelf juist heel klein door anderen op een voetstuk te plaatsen? Schrijf tien aanvalsgedachten op die vandaag bij je langskomen.
- Ik ben te dik.
- Ik kan niks.
- Ik haat mijzelf om wie ik ben.
- Het lukt mij toch niet.
- Die vrouw is lelijk.
- Asielzoekers die zich niet aanpassen moet keihard worden aangepakt.
- Het kabinet is incompetent en kan niks.
- Ik word nooit meer gelukkig.
- Ik kan niet salsadansen.
- Ik kan niet loslaten.
Stukje zelfreflectie
Het lijstje van aanvalsgedachten is allemaal ‘primaire afweer’ en ‘valse macht’-afweer (termen afkomstig uit PRI van Ingeborg Bosch). En toch zijn deze ‘aanvalsgedachten’ of afweermechanismen niet het probleem waar ik mee worstel.
Wat mijn probleem lijkt te zijn, is een afweer die ik dissociëren zou noemen. Een dissociatiemechanisme dat ervoor zorgt dat ik niet bewust ben van mijn gevoelsleven. Een extra laag verdediging zoals een vriend van mij dat noemde. Het is een verdomd lastig afweermechanisme om op te lossen; ik heb er inmiddels al twintig jaar last van en nog steeds fungeert het als een automatisch afweermechanisme als ik bijvoorbeeld in de ‘primaire afweer’, ‘valse hoop’ en/of ‘valse macht’ schiet. Mij eenzaam voelen vind ik ook ontzettend lastig. Het dissociëren zorgt ervoor dat ik de oordelen die ik heb over mijzelf en anderen niet (echt) voel. De oordelen gaan razend snel en vaak voel ik zelf slechts wat fysieke spanning of irritatie i.p.v. emoties of gevoelens.
Ik voel mij slachtoffer van dit dissociatiemechanisme, omdat ik er vaak door wordt overvallen en ik nog geen oplossing heb gevonden hoe ik ermee om kan gaan. En hoe ik weer in contact kom met ‘mijzelf’ en weer in flow geraak.
In de afgelopen twintig jaar is het mij nog niet gelukt om de code van het dissociatiemechanisme duurzaam te kraken. PRI geeft mij belangrijke handvatten om het emotionele brein te kraken met onderscheid van de belangrijkste afweermechanismen als ‘angst’-afweer, ‘primaire afweer’, ‘valse hoop’-afweer, ‘valse macht’-afweer en ‘ontkenning van behoeften’-afweer. Het dissociatiemechanisme lijkt nog het meest overeen te komen met ‘ontkenning van behoeften’-afweer, al dekt het niet helemaal de lading. Vooral de extremiteit van het dissociatiemechanisme en de fysieke spanning, stress en pijn die het met zich meebrengt, herken ik niet bij de ‘ontkenning van behoeften’-afweer.
In essentie is het doel van elk afweermechanisme om mij te beschermen tegen fysieke en/of emotionele onveiligheid. En veilig te stellen wat ik geloof nodig te hebben. Als kind mogen de afweermechanismen dan hun doel hebben gediend; in het volwassen leven zijn de afweermechanismen allemaal contraproductief en meestal zelfs zelfdestructief.
Ik ben sterk van mening dat er een correlatie is tussen de extremiteit van afweermechanismen waar ik (en andere mensen) last hebben, en de ervaringen die ik als kind en tiener mee heb gemaakt. Hoe extremer de ervaringen, hoe sterker (lees: extremer) de afweermechanismen zich in mijzelf hebben ontwikkeld. En daar heb ik nu nog last van. En dat frustreert mij en doet me ook verdriet. Er is geen regel of wet die zegt dat ik hiernu innerlijke vrede en rust zou moeten ervaren. Ik weet dat het mijn natuurlijke aard is, maar daarmee is het nog niet een recht dat ik hiernu af kan dwingen. Hoe goed ik ook mijn best doe en hoeveel tijd ik ook heb gestopt in traumaverwerking en bewustwording. Ik heb nergens recht op. Ik kan mij alleen bewust worden van dingen die ik geloof, mijzelf openstellen, bereidheid tonen en de lasten van het ego dragen. Meer kan ik niet doe. ~ lzv